درمان با پمپ انسولین چیست؟
پمپ انسولین دستگاهی کوچک است که به شما کمک میکند دیابت خود را بهتر مدیریت کنید. این دستگاه بهصورت ۲۴ ساعته و بر اساس نیاز بدن شما، دوزهای مداوم و تنظیمشدهای از انسولین سریعالاثر را تزریق میکند.
انسولین پایه (Basal)
مقدار کمی انسولین که بهصورت مداوم در طول روز آزاد میشود. 
انسولین وعدهای (Bolus)
انسولین اضافی که بهصورت موردی و بر اساس نیاز، برای هماهنگی با مصرف غذا یا اصلاح قند خون بالا، تزریق میشود.
💉اجزای پمپ انسولین
یک پمپ انسولین معمولاً از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
- خودِ پمپ (Pump Unit) — دستگاه الکترونیکی کوچکی که اندازهاش تقریباً به اندازه یک تلفن همراه است.
- مخزن انسولین (Reservoir) — محفظهای که انسولین در آن نگهداری میشود.
- کاتتر یا ست تزریق (Infusion Set) — لوله نازکی که انسولین را از مخزن پمپ به زیر پوست میرساند.
🔹 نحوه عملکرد پمپ
پمپ انسولین چگونه کار میکند؟
پمپ انسولین، انسولین را از طریق یک لوله نازک و انعطافپذیر به نام ست انفوزیون (Infusion Set) به بدن منتقل میکند. پمپ انسولین به طور مداوم مقدار کمی انسولین سریعالاثر را تزریق میکند تا سطح پایه (Basal) انسولین در بدن حفظ شود.
زمانی که فرد غذا میخورد، میتواند با فشردن دکمه روی پمپ، مقدار مشخصی انسولین اضافه (به نام بولوس – Bolus) دریافت کند تا قند خون بعد از غذا کنترل شود.
📊 در واقع پمپ دو نوع تزریق انجام میدهد:
| نوع تزریق | هدف | زمان |
|---|---|---|
| پایه (Basal) | تأمین انسولین مداوم برای عملکرد طبیعی بدن | در تمام طول شبانهروز |
| بولوس (Bolus) | کنترل افزایش قند خون بعد از غذا یا میانوعده | قبل از هر وعده غذایی |
🔹 نحوه اتصال کاتتر
کاتتر از طریق یک سوزن نازک یا کانول نرم زیر پوست (معمولاً روی شکم یا بازو) قرار میگیرد.
- سوزن فقط هنگام قرار دادن استفاده میشود و سپس خارج میگردد.
- کاتتر هر ۲ تا ۳ روز یک بار تعویض میشود تا از عفونت و گرفتگی جلوگیری شود.
- انسولین از طریق این مسیر به لایه چربی زیر پوست تزریق میشود و به تدریج جذب خون میگردد.
🔹 مزایای پمپ انسولین
✅ کنترل دقیقتر قند خون نسبت به تزریق با سرنگ
✅ کاهش دفعات تزریق (تنها هر چند روز تعویض کاتتر)
✅ قابلیت تنظیم مقدار انسولین بر اساس نیاز فرد
✅ کمک به جلوگیری از نوسانات شدید قند خون
✅ مناسب برای افراد فعال، کودکان یا کسانی که دیابت نوع ۱ دارند
🔹 معایب یا محدودیتها
⚠️ نیاز به آموزش دقیق و استفاده صحیح از دستگاه
⚠️ احتمال انسداد لوله یا جدا شدن کاتتر
⚠️ هزینه نسبتاً بالا
⚠️ نیاز به بررسی منظم قند خون برای تنظیم دوز دقیق
🔹 نکات مراقبتی
- محل تزریق را هر چند روز یک بار تغییر بده تا پوست آسیب نبیند.
- قبل از اتصال کاتتر، دستها و پوست را تمیز کن.
- همیشه انسولین و تجهیزات یدکی همراه داشته باش.
- در صورت هشدار پمپ یا افزایش ناگهانی قند خون، مسیر تزریق را بررسی کن.